System rekuperacji, który działa przy jednoczesnej obecności ogrzewania kominkowego w domu jednorodzinnym to jak spotkanie nowoczesności z tradycją: czy możliwa jest efektywna współpraca wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła oraz kominka? Jak zadbać o właściwe i przede wszystkim bezpieczne rozprowadzenie ciepła kominkowego przy jednoczesnym współistnieniu systemu rekuperacji?

Jeżeli marzysz o kameralnych wieczorach przy kominku, który współtworzy wyjątkową atmosferę wnętrza pomieszczenia, ale jest także alternatywnym sposobem ogrzewania budynku z rekuperacją przeczytaj poniższy artykuł, dowiedz się czym różni się rekuperacja a kominek, jak oba te systemy mogą wspólnie działać i zadbaj o lepszy komfort cieplny i efektywną wymianę powietrza w swoim domu.

Czym jest wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła?

O ile każdy inwestor wie, czym jest kominek i jak funkcjonuje jako osobny system grzewczy dla domu, o tyle część właścicieli domów jednorodzinnych może nie mieć pojęcia o istnieniu systemu rekuperacji lub co gorsza: mieć na jej temat błędne wyobrażenie, wyniesione z forów internetowych.

Rekuperacja to nowoczesny system wentylowania budynku, dodatkowo uzupełniony o funkcję odzysku ciepła. Instalacja wentylacji mechanicznej jest alternatywą dla tradycyjnego systemu wentylacji grawitacyjnej, który zupełnie nie zdaje egzaminu w budynkach nowego typu. Technologia wznoszenia domów dostosowanych do wyśrubowanych norm i warunków technicznych zakłada budowę domu szczelnego, właściwie zaizolowanego w którym nie ma mowy o jakichkolwiek mostkach termicznych. A wentylacja grawitacyjna bazuje na nieszczelnościach, uchylonych oknach i drzwiach generując w ten sposób znaczne straty ciepła. Co ważne, by możliwe było wentylowanie domu w sposób tradycyjny konieczne jest zaistnienie sprzyjających warunków pogodowych oraz różnicy ciśnień. Z tego też powodu wentylacja grawitacyjna nie działa w cieplejszej porze roku.

Czy rekuperacja i kominek mogą w jeszcze bardziej efektywny sposób działać by rozprowadzać ciepłe powietrze? Tak: choć obu systemów nie można ze sobą łączyć, można je wzajemnie uzupełnić. Niezależnie od tego, czy wyposażymy dom w tradycyjny kominek z zamkniętą komorą spalania, czy kominek z płaszczem wodnym itp. możemy zyskać efektywną i przynoszącą znaczne korzyści (i oszczędności!) współpracę instalacji rekuperacji i kominka.

Co zyskuje inwestor? Wymierne korzyści na wielu polach: świeże powietrze nawiewane do domu, przefiltrowane, wolne od zanieczyszczeń, alergenów i pyłów, a także równomiernie rozprowadzone ciepło w całym budynku.

Samodzielne łączenie kominka z rekuperacją: co może pójść nie tak?

Należy pamiętać, że choć wzajemne uzupełnianie się ogrzewania kominkowego i rekuperacji jest możliwe połączenie działania obu systemów MUSI ODBYWAĆ SIĘ POD FACHOWYM OKIEM PROJEKTANTA.

Nie jest to tylko słowny straszak: brak fachowej wiedzy, brak projektu w którym uwzględniona jest jednoczesna obecność ogrzewania kominkiem może doprowadzić do znacznych zakłóceń w pracy obu systemów, a także awarię centrali wentylacyjnej. Nieświadomość istniejących nieszczelności kominka (np. dodatkowego dopływu powietrza z pomieszczenia czy też zaciągania powietrza z innych części domu do komory spalania kominka) znacznie obniży efektywność rekuperacji w pokojach mieszkalnych i centralnej części domu. W przypadku rekuperacji i źródła ciepła w postaci kominka warto zadbać zawczasu o kilka istotnych kwestii, które pozwolą na niezmąconą współpracę obu systemów.

Wybór kominka do domu z rekuperacją: te warunki musisz spełnić

Kominek posiadający funkcję zamkniętej komory spalania

Wkład kominkowy z zamkniętą komorą spalania to podstawowy wymóg w przypadku działającej w domu instalacji rekuperacji. Mówią o tym przede wszystkim jasno przepisy zawarte w Warunkach Technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: z lektury rozporządzenia wynika wprost, że działanie kominka wraz z rekuperacją jest dozwolone i bezpieczne jedynie wtedy, kiedy kominek nie będzie pobierał powietrza potrzebnego do spalania z pomieszczeń budynku.

Jak zadbać o tę kluczową kwestię? Przede wszystkim spełnić konieczność zakupu wkładu kominka z zamkniętą komorą spalania, ponieważ to właśnie te modele spalanie paliwa stałego realizują z zewnątrz niezależnym przewodem powietrza.

Dlaczego to tak ważne?

Budujemy szczelne, doskonale zaizolowane budynki, których podstawową funkcją jest energooszczędność, pozwalająca unikać strat ciepła i zwiększać ekonomiczność domu jednorodzinnego. Takie też zadanie stoi przed wentylacją mechaniczną z odzyskiem ciepła: w domu z rekuperacją bilans powietrza w poszczególnych pomieszczeniach musi być zrównoważony. Pobór powietrza z poszczególnych pomieszczeń, które konieczne jest do spalania paliwa prowadziłby do wystąpienia podciśnienia, zaburzając cały bilans rozprowadzenia powietrza i doprowadzając do przenikania chłodnego powietrza z zewnątrz budynku, a to w efekcie generowałoby znaczne ochłodzenie pomieszczeń.

Uwaga na dwutlenek węgla!

W domach pasywnych, wysoko zaizolowanych, pobieranie powietrza z otoczenia w celu spalania w kominku mogłoby doprowadzić do skrajnie niebezpiecznej i zagrażającej życiu sytuacji, w której ilość pobieranego powietrza jest tak nikła, że zwiększa ryzyko wydzielania się wysokiej zawartości dwutlenku węgla.

Przewód doprowadzający powietrze zwiększa tutaj bezpieczeństwo, ale także dba o ilość ciepła, które kominek wyprodukuje.

Stąd też wymóg, by kominek z rekuperacją powinien mieć niezależny pobór powietrza z zewnątrz.

Projekt rekuperacji z kominkiem: o czym pamiętać by zadbać o dobre rozprowadzenie ciepła kominkowego?

By efektywnie wykorzystać energię cieplną, ale zadbać równocześnie o zbilansowane rozprowadzenie powietrza i odzysk ciepła, który ma gwarantować rekuperacja, przy projektowaniu systemu rekuperacji należy uwzględnić fakt, że uzupełniającym źródłem ciepła dla budynku jest ogrzewanie kominkowe. Rozprowadzenie powietrza z kominka sprawdza się, ale na zasadzie przemyślanego przepływu powietrza, a to gwarantuje jedynie fachowa wiedza i znajomość przepisów i wytycznych technicznych mająca swoje odzwierciedlenie w projekcie.

O czym może nie wiedzieć inwestor, o czym wie i uwzględni w projekcie wykwalifikowany inżynier?

• o tym, jak muszą być umieszczone nawiewniki instalacji wentylacyjnej oraz jej wywiewniki: optymalne położenie nawiewników i wywiewników powoduje, że instalacja rozprowadzająca świeże powietrze nawiewane do domu, może także zadbać o to by transportowane do poszczególnych pomieszczeń było gorące powietrze i by w proces dystrybucji gorącego powietrza również odbywał się w sposób równomierny
• o lokalizacji kratek wentylacyjnych w odpowiedniej odległości od kominka, by ciepłe masy powietrza nie miały wpływu na ich funkcjonowanie i nie doprowadziły do ich trwałego uszkodzenia, a także by kratki wentylacyjne nie były zasłonięte/zablokowane
• o tym, by wymiana powietrza w budynku odbywała się w sposób niezakłócony i przede wszystkim zbilansowany mimo montażu kominka
• o obowiązkowej szczelności kominka (zamknięta komora spalania, kominek z płaszczem wodnym)
• o tym, by przewód odprowadzający powietrze do kominka miał średnicę nieco większą niż średnica króćca kominkowego lub wkładu kominkowego
• o dogodnej lokalizacji centrali rekuperacyjnej, która pozwala na bezproblemową konserwację i systematyczne przeglądy

Brak projektu i próby łączenia obu systemów we własnym zakresie i na własną rękę nie tylko mogą zakończyć sią fiaskiem, ale i doprowadzić do znacznych strat finansowych i szukania naprędce firmy, która podejmie się naprawy fuszerki: w efekcie inwestor płaci dwa razy.

Z kolei uprzednio zaprojektowana instalacja rekuperacji zgodnie z wytycznymi branżowymi pozwoli na optymalne wykorzystanie naturalnego zjawiska gromadzenia się gorącego powietrza pod sufitem do skuteczniejszego ogrzewania powietrza wprowadzanego do budynku przez czerpnię.

System rozprowadzenia ciepłego powietrza (DGP), a rekuperacja.

Instalacja dystrybucji gorącego powietrza to rozwiązanie polega na wykonaniu w budynku odpowiedniego systemu przewodów, które umożliwiają rozprowadzenie gorącego powietrza pobieranego przez wentylator z górnej części obudowy kominka, po całym domu. Instalacja DGP przypomina nieco instalację rekuperacji, ale zasadniczą różnicą jest brak centrali wentylacyjnej, a w jej miejsce ulokowanie i napędzanie DGP wysokotemperaturową turbiną, która w wyniku swojej pracy umożliwia pobór ciepłego powietrza z kominka i jego transport do poszczególnych otworów wylotowych zlokalizowanych najczęściej na ścianach i sufitach obsługiwanych pomieszczeń.

Oba systemy odróżnia od siebie także fakt, że w przypadku DGP po budynku rozprowadza się tylko instalację nawiewną, a pobór powietrza przetłaczanego przez turbinę systemu dystrybucji powietrza pobierany jest nie z zewnątrz, a z zabudowy kominka.

Czy rekuperacja i system rozprowadzenia ciepłego powietrza mogą współpracować?

System rekuperacji i system dystrybucji gorącego powietrza nie powinny współpracować przy jednoczesnym użyciu tych samych kanałów. Z kolei jeśli mamy do wyboru system DGP, a rekuperację warto postawić na drugą opcję instalacyjną.

Pamiętajmy, że instalacji rozprowadzania ciepłego powietrza używalibyśmy okresowo, w sezonie, kiedy uruchomiony byłby system ogrzewania kominkowego, w zazwyczaj chłodniejsze dni. Dla porównania system wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła pracuje płynnie przez cały rok, niezależnie od kominka, a to przynosi właścicielom domu wymierne korzyści, ponieważ rekuperacja dzięki ciągłej wymianie zużytego powietrza, ale i ogrzaniu zimą powietrza nawiewanego do budynku zapobiega rozwojowi na ścianach pleśni, zarodników i grzybów, dbając także o nasze zdrowie. Wymiana zużytego powietrza to znaczna poprawa samopoczucia, koncentracji i gwarant najwyższego komfortu użytkowania domu.

Rekuperacja a kominek: podsumowanie

Kominek z rekuperacją może być skutecznym rozwiązaniem dla domu, który chce mieć efektywne i energooszczędne ogrzewanie, pod warunkiem, że inwestor dostosuje całą inwestycję pod kątem technicznym, między innymi zapewniając, że kominek będzie wyposażony w zamkniętą komorę spalania, aby umożliwić współpracę z systemem rekuperacji.

Jeśli chcesz zainwestować w wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła przy jednoczesnym współistnieniu systemu grzewczego w postaci kominka, zadbaj o podstawy w postaci profesjonalnego zaprojektowania instalacji rekuperacji współdziałającej z kominkiem: wykwalifikowany inżynier zadba o wszystkie aspekty techniczne, które pozwolą na niezakłócone działanie obu systemów. Ruch powietrza, który generuje rekuperator przy prawidłowym poprowadzeniu całej instalacji i zapewnieniu bezpieczeństwa systemu ogrzewania kominkowego będzie w stanie efektywnie przenieść ciepłe powietrze z kominka w różne części domu.