W razie pożaru brama przeciwpożarowa ogranicza rozprzestrzenianie się ognia, zwiększając bezpieczeństwo ewakuacji oraz skuteczność akcji ratowniczo-gaśniczej. Przy jej wyborze należy kierować się wymaganiami prawnymi, a także warunkami technicznymi panującymi w budynku oraz właściwościami bramy. Poniżej przedstawiamy podstawowe kryteria, które warto wziąć pod uwagę podczas zamawiania bramy przeciwpożarowej. 

Klasa odporności ogniowej

Jednym z najważniejszych parametrów bramy przeciwpożarowej jest klasa odporności ogniowej, która określa zdolność do powstrzymywania płomieni (E - szczelność ogniowa) oraz ograniczania przepływu ciepła (I - izolacyjność ogniowa). Przy wyborze bramy należy zwrócić uwagę, czy jej klasa odporności ogniowej jest odpowiednia względem odporności ogniowej ściany oraz klasy odporności pożarowej budynku. Ta ostatnia zależy od przeznaczenia obiektu i sposobu jego użytkowania, wysokości budynku oraz obciążenia ogniowego (budynki produkcyjno-magazynowe). Bramy przeciwpożarowe dobiera się zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Przykład: brama o klasie odporności ogniowej EI 60 jest w stanie powstrzymywać płomienie i ograniczać przepływ ciepła przez 60 minut. 

Warunki techniczne budynku

Bramy przeciwpożarowe występują w różnych rodzajach, co ułatwia dopasowanie bramy do warunków montażowych. Bramy o ruchu poziomym (prawo-lewo) nie potrzebują dodatkowej przestrzeni pod sufitem, z kolei bramy o ruchu pionowym (góra-dół) nie zajmują miejsca po bokach otworu. Do najpopularniejszych rodzajów bram należą:

• bramy przesuwne i rozsuwane - sprawdzają się przy bardzo dużych otworach, wymagają miejsca po bokach otworu;
• bramy rozwierne - doskonałe w przypadku braku miejsca na ścianie wokół otworu i pod sufitem;
• bramy rolowane - wymagają minimalnej ilości wolnej przestrzeni nad otworem (tylko w celu zamontowania kasety);
• bramy opuszczane - stosowane w sytuacji, gdy jest sporo wolnego miejsca na ścianie nad otworem.

Jakość wykonania bramy przeciwpożarowej

Podatność na awarie bram garażowych zależy w dużej mierze od zastosowanych materiałów i jakości wykonania. Dotyczy to również bram przeciwpożarowych, w budowie których uwzględnia się nie tylko wymaganą odporność ogniową, ale również trwałość, odporność mechaniczną oraz szczególne właściwości (np. wodoszczelność, odporność na obciążenia wiatrem). Poszycie skrzydła bramy i prowadnice są zazwyczaj wykonane z blachy stalowej ocynkowanej. Do wypełnienia skrzydła wykorzystuje się materiały niepalne, na przykład wełnę mineralną wzmocnioną stalowymi prętami. W przypadku kurtyn dymowych stosuje się różne materiały: płyty ognioodporne, blachę trapezową, kilkuwarstwowe tkaniny z włókna szklanego oraz szkło ognioodporne. 

Brama przeciwpożarowa zgodna z normami

Ważne jest, aby jakość bramy przeciwpożarowej była potwierdzona certyfikatami i atestami. Bramy ppoż. są objęte zharmonizowaną normą wyrobu (PN-EN 16034:2014-11), co oznacza, że każdy model wprowadzony do obrotu musi mieć oznakowanie CE. Dodatkowo brama musi mieć deklarację właściwości użytkowych, w której producent określi właściwości użytkowe bramy odnoszące się do charakterystyk z norm PN-EN 16034:2014-11 i PN-EN 13241-1+A2:2016-10. Są to standardowe normy, które musi spełniać brama przeciwpożarowa. Jednak producenci bram przestrzegają również innych standardów jakości i bezpieczeństwa, takich jak:

• PN-EN 12604+A1:2021-05 - w odniesieniu do bram uruchamianych ręcznie;
• PN-EN 12453+A1:2022-05 - w odniesieniu do bram z napędem;
• PN-EN 12424:2002 - norma dotycząca odporności na obciążenia wiatrem;
• PN-EN 13501-2:2016 - norma klasyfikująca wyroby wg odporności ogniowej;
• PN-EN ISO 9001:2015 - norma odnosząca się do systemu zarządzania jakością.

Sposób działania bramy przeciwpożarowej

Zgodnie z przepisami bramy przeciwpożarowe muszą zamykać się samoczynnie w razie pożaru. Producenci stosują tutaj różne rozwiązania. W przypadku bram z napędem elektrycznym możliwe jest zastosowanie zabezpieczenia, które zablokuje ruch bramy w sytuacji, gdy w świetle otworu pojawi się przeszkoda. Natomiast bramy zamykane wskutek zwolnienia sprzęgła elektromagnetycznego opadają grawitacyjne, co uniemożliwia ich zatrzymanie w razie potrzeby. Konieczne jest zatem zastosowanie sygnalizatorów optycznych i dźwiękowych, które zwiększą bezpieczeństwo osób przebywających w pobliżu bramy.  W standardzie bramy przeciwpożarowe są otwierane ręcznie, jednak w przypadku dużych bram lub wymagających częstego otwierania wskazane jest zastosowanie napędu elektrycznego wspomagającego jej otwieranie. 

Brama przeciwpożarowa z montażem i serwisem

Przy zakupie bramy przeciwpożarowej należy zwrócić uwagę, czy sprzedawca oferuje również montaż i serwis bram garażowych. Warto bowiem pamiętać, że profesjonalny montaż jest kluczowy dla poprawnego działania bramy i jej awaryjności, a także zachowania zgodności z wymogami producenta. Ponadto bramy przeciwpożarowe powinny być poddawane regularnym przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym zgodnie z zasadami określonymi w Polskich Normach oraz instrukcji producenta. Takie przeglądy należy wykonywać co najmniej raz w roku, dlatego warto od razu podjąć współpracę ze sprzedawcą, który może zapewnić usługi serwisowe.

Artykuł został sprawdzony pod względem merytorycznym przez dystrybutora i serwisanta bram przeciwpożarowych - firmę TEXO z Krakowa.